Hechting en veiligheid

pexels-veiligheid

If children feel safe, they can take risks, ask questions, make mistakes, learn to trust, share their feelings, and grow.

–          Alfie Kohn

De laatste jaren komt er veel meer kennis over het belang van een goede hechting tussen ouder en kind. Om je tot onafhankelijk individu met zelfvertrouwen te ontwikkelen is het namelijk nodig dat je je als kind veilig hebt gevoeld. Er zijn echter tal van redenen waardoor een kind dat niet heeft ervaren. Volgens de laatste statistieken geldt dit in meer of mindere mate voor zo’n 40% van de bevolking. Ziekte van ouder of kind kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat een ouder in die eerste fase niet goed beschikbaar is. Maar veel vaker is de oorzaak van onveiligheid ouders die schreeuwen, straffen, wantrouwen voelen, moeite hebben met intimiteit en andere oorzaken waardoor ze de hechtingssignalen van het kind niet oppikken.

De grootste oorzaak voor een slechte hechting is naar mijn mening dan ook de manier waarop ouders zelf gehecht zijn en de overlevingsmechanismen die ze ontwikkeld hebben om daarmee om te gaan. Zo geven we van generatie op generatie deze onveiligheid door.

Schematisch ziet dat er als volgt uit:

schema hechting

(Bron: Ben van Berkel)

Wat het schema laat zien is dat we als volwassene in situaties komen die de oude situatie representeren. Bijvoorbeeld de liefdesrelatie of de relatie met onze kinderen. Maar aangezien we als kind overlevingsmechanismen hebben ontwikkeld om met de onveiligheid en wantrouwen om te gaan zijn we ons hier niet van bewust en geven we onbewust de onveiligheid door.

Zowel Bowbly (grondlegger hechtingstheorie) als ook Ingeborg Bosch (Past Reality Integration) laten zien hoe wij als volwassenen met dit basis gevoel van onveiligheid zijn omgegaan. Onveiligheid creëert als eerste angst. Aangezien we echter als kind afhankelijk zijn van onze ouders voor het vervullen van onze basis behoeften is het te onveilig om te beseffen dat zij hier niet aan kunnen voldoen. Dus denken we dat het aan ons ligt. Vervolgens heb je veel mensen die of dwangmatig gaan verzorgen, pleasen en wegcijferen, of dwangmatig hun zelfvertrouwen groter gaan maken door extern succes na te streven en kwetsbaarheid uit de weg gaan. Tot slot heb je nog het mechanisme van het ontkennen van de behoefte aan intimiteit omdat dit te onveilig voelt. Met als gevolg gevoel van eenzaamheid, wat vaak wordt weggestopt met verslavingen. Hoe doorbreken we nou deze cirkel van het doorgeven van een onveilige hechting van generatie op generatie?

Willen we onze kinderen opvoeden tot zelfstandige individuen die vol zelfvertrouwen zich kwetsbaar durven laten zien in een relatie dan is het nodig dat we dit patroon doorbreken. En dat begint bij onszelf! Om ons kind een veilige hechting te geven zullen we bewust moeten worden van onze eigen gevoelens. Dat kan door iedere keer dat we in een overlevingsmechanisme schieten onszelf afvragen ‘wat wil ik nu niet voelen?’. Hoe herken je dat je in een mechanisme schiet? Als er spanning is, of boosheid, ontevredenheid, haast, hoop, angst, twijfel, onzekerheid, wantrouwen, etc., dan zit je in een overlevingsmechanisme. Als volwassene zijn we namelijk in het hier en nu gewoon veilig, tenzij je uiteraard echt in fysiek gevaar bent. Alleen ons brein heeft ons de inprenting gegeven dat we niet veilig zijn. Dat heeft zich vervolgens in allerlei overlevingsmechanismen geuit. Wordt je je daar bewust van, stop dan met doen wat je doet en ga eens voelen hoe het is. Blijf bij dit gevoel, verduur en verdraag het. Als het te zwaar wordt, observeer dan je omgeving (zonder oordelen en invullen) om je heen om je te helpen herinneren dat je in het hier en nu veilig bent. Hoe meer wij ons namelijk veilig gaan voelen, hoe meer wij aanwezig kunnen zijn en responsief en sensitief kunnen reageren op de behoeften van ons kind. Zodat het kind vanuit deze veilige basis vol vertrouwen de wereld kan gaan ontdekken en uitgroeit tot een liefhebbend en onafhankelijk persoon!

Geef een reactie