Kantelen

kantelen

Het zijn interessante tijden. We zijn op een kantelpunt in de samenleving aangekomen. Steeds meer mensen gaan beseffen dat onze oude manier van leven niet meer houdbaar is. De meerderheid houdt echter nog angstvallig vast aan het oude. Wat is er precies aan de hand?Onze samenleving is namelijk aan het kantelen van een industrieel tijdperk naar een sociaal tijdperk. Het industriële tijdperk wordt gekenmerkt door verticaal, lineair denken en centraal, top-down aangestuurde organisaties waarin controle het sleutelwoord is. Met de bijbehorende gedachten dat middelen schaars zijn, competitie leidt tot één winnaar die de top van de piramide haalt en groei wordt uitgedrukt in termen van meer geld. Economische schaalvoordelen was in dit tijdperk het magische woord.

Het sociale tijdperk waar we naar toe gaan wordt echter gekenmerkt door decentrale, horizontale verbanden, waarin wordt uitgegaan van overvloed en relaties weer centraal komen te staan. We produceren meer dan we kunnen consumeren en onderzoek laat zien dat vanaf bepaald basis niveau meer geld niet extra gelukkig maakt. Sterker nog, er is zelfs een punt waarop meer hebben leidt tot minder geluk als gevolg van de angst om het weer te verliezen. In het sociale tijdperk komt er echter weer oog voor het geheel en richt de aandacht zich op verbinding, duurzaamheid en ecologische voordelen.

In het industriële tijdperk kon er waarde aan de economie worden toegevoegd door de fout in het productieproces steeds kleiner te maken. Kaizen en six sigma zijn hier prachtige voorbeelden van. Wat we echter in het komende sociale tijdperk nodig hebben is creativiteit. We hebben niet meer van hetzelfde nodig maar een andere manier van denken. In veel sectoren vinden al reorganisaties plaats, maar dit zijn slechts aanpassingen van het oude systeem en geen cultuuromslag die tot radicale systeemvernieuwing leidt.

Ook ons schoolsysteem zal moeten hervormen en ruimte voor creativiteit moeten gaan creëren. Op dit moment is het onderwijs namelijk nog gericht op het ‘juiste antwoord’ geven. Het onderwijs spreekt slechts één vorm van intelligentie aan, het rationele. En dat terwijl ieder persoon meerdere vormen van intelligentie in zich heeft en het naar mijn mening de taak van het onderwijs is al deze 8 meervoudige intelligenties aan te spreken. Zo komen veel kinderen met een stoornis (ADHD, dyslexie) al beter tot hun recht als er aanspraak zouden worden gedaan op hun visuele en psychomotorische intelligentie.

Daarnaast volgen de veranderingen zich in een steeds sneller tempo op en wordt de toekomst gekenmerkt door onzekerheid. Veel van wat onze kinderen in het huidig systeem leren zal in de toekomst niet meer bruikbaar zijn. De uitdaging ligt dan ook in zowel onze kinderen als onszelf leren flexibel met verandering om te gaan. Maar hoe vergroten we ons verandervermogen?

Uit angst voor het onzekere hebben veel mensen moeite met veranderen. We leven erg met beelden en verhalen over hoe we vinden dat de toekomst eruit moet zien. Maar de toekomst is nog nooit controleerbaar geweest. Het verleden heeft dit uitgewezen en juist vanuit die pijn proberen we door middel van regels de toekomst controleerbaar te krijgen. Beseffen dat we onze veiligheid niet kunnen halen uit de buitenwereld en inzien dat we slechts het hier en nu hebben kan ons helpen zorgen over de toekomst los te laten. Organisaties zijn in deze digitale wereld continu bezig onze aandacht te trekken maar als we onze aandacht kunnen richten op wat zich daadwerkelijk op dit moment manifesteert ontstaat er een groot vertrouwen in ons om het onzekere van de toekomst per moment tegemoet te treden.

Een kanteling van de maatschappij gaat gepaard met onrust. Naarmate meer mensen gaan inzien dat de toekomst van onze samenleving niet ligt in het vervullen van individuele behoeften en zich gaan richten op sociale innovatie zullen we de kritieke massa van 20% bereiken om het systeem definitief te doen kantelen. Ik hoop van harte dat deze blog hieraan zal bijdragen!

Een gedachte over “Kantelen

  1. Inderdaad angst bestaat alleen in de toekomst of als we afdwalen naar het verleden.
    Het heden is gewoon.
    Mooi hoe jij dat wat ik beschrijf als ‘de nieuwe wereld’ vangt en duidt in deze analyse.
    Het gebeurt al, en het verandert van onderaf. Volgens mij is dat het krachtigste middel dat er is. De verandering die van binnen uit komt.

Geef een reactie